close
Przejdź do zawartości

Meteoroid

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Meteoroidy – okruchy skalne (mniejsze od planetoid) poruszające się po orbitach wokół Słońca. Meteoroidy mają zwykle masę od 10−9 do 103 kg (choć najczęściej nie przekracza ona 10−6 kg). Ich rozmiary wynoszą od 0,1 mm do 10 m, ale jest to granica umowna, gdyż obiekty o dobrze wyliczonej orbicie raczej będą nazywane asteroidami[1]. Większe obiekty spośród małych ciał Układu Słonecznego zaliczane są do planetoid, a mniejsze cząstki to pył kosmiczny.

Wpadające w atmosferę Ziemi meteoroidy wywołują zjawiska meteorów. Ocenia się, że do ziemskiej atmosfery codziennie trafia od 100 do 1000 ton tego typu materii kosmicznej, głównie w postaci bardzo małych ziarenek o rozmiarach rzędu milimetra i mniejszych, a najczęściej pyłu. Fragmenty, które docierają do powierzchni Ziemi (nie wyparowują w atmosferze), nazywamy meteorytami.

Stanowią potencjalne zagrożenie dla satelitów oraz stacji kosmicznej ISS.

Meteoroidy często wchodzą w kolizję z Ziemią. Szacunkowo 35-40 obiektów rocznie o średnicach ≥1 metr wchodzi w atmosferę[2][3][4]. Natomiast największy obiekt, który prawdopodobnie zderza się z planetą w odstępie jednej doby ma około 40 cm średnicy[5].

Liczba obiektów o rozmiarach ≥D uderzających w Ziemię w ciągu roku może być wyrażona wzorem[2]:

gdzie:

a = 1.568 ± 0,03

b = 2,70 ± 0,08

D = średnica obiektu wyrażona w metrach

Klasyfikacja meteoroidów[6][7]
Średnica Masa Nazwa wywoływanego zjawiska Jasność wywoływanego zjawiska Częstotliwość zderzeń z Ziemią
~10−3 mm od 10−12 do 10−6 g mikrometeor niewidzialne stały spadek na Ziemię
~1 mm 10−3 g słaby meteor od 5m do 6m setki tysięcy na godzinę
kilka mm ~1 g jasny meteor należący do roju do −2m kilkadziesiąt tysięcy na godzinę
kilka cm kilka gramów bolid od −4m do −10m 50< na godzinę
> 10 cm powyżej 100 g superbolid od −10m do −20m bardzo rzadkie, kilka razy do roku

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Martin Beech, Duncan Steel, On the Definition of the Term Meteoroid, „Quarterly Journal of the Royal Astronomical Society”, 36 (3), 1995, s. 281–284, Bibcode1995QJRAS..36..281B (ang.).
  2. a b P. Brown, R.E. Spalding, D.O. ReVelle, E. Tagliaferri, S.P. Worden, The flux of small near-Earth objects colliding with the Earth, „Nature”, 420 (6913), 2002, s. 294–296, DOI10.1038/nature01238, ISSN 1476-4687 [dostęp 2026-05-04] (ang.).
  3. Michael Frazer, Hadrien Devillepoix, Sophie Deam, Simulated LSST Observations of Real Metre-scale Impactors [online], arXiv.org, 6 lutego 2026 [dostęp 2026-05-04] (ang.).
  4. Michael Zolensky, Phil A. Bland, Peter Brown, Ian A. Halliday, Flux of Extraterrestrial Materials [online], ResearchGate, styczeń 2006 [dostęp 2026-05-04] (ang.).
  5. Hadrien A.R. Devillepoix i inni, Observation of metre-scale impactors by the Desert Fireball Network, „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society”, 483 (4), 2019, s. 5166–5178, DOI10.1093/mnras/sty3442, ISSN 0035-8711 [dostęp 2026-05-04].
  6. Klasyfikacja meteoroidów, Astronomia.pl, 30 lipca 2002 [zarchiwizowane 2011-11-26].
  7. Fireball FAQs [online], American Meteor Society [dostęp 2024-09-02] (ang.).