Fabrice Bellard
| Fabrice Bellard | |
|---|---|
| Rođenje | 1972. Grenoble, Francuska |
| Državljanstvo | Francusko |
| Polje | Računarstvo, programiranje, matematika |
| Institucija | Amarisoft |
| Alma mater | École Polytechnique Télécom Paris |
| Poznat(a) po | FFmpeg, QEMU, Tiny C Compiler, QuickJS, Bellardova formula |
| Istaknute nagrade | Google–O'Reilly Open Source Award (2011) |
Fabrice Bellard francuski je programer, informatičar i matematičar. Poznat je kao autor ili pokretač više softverskih projekata otvorenog koda, među kojima su FFmpeg, QEMU, Tiny C Compiler i QuickJS. Njegov rad obuhvata emulaciju, virtualizaciju, kompajlere, obradu multimedije, numeričke algoritme i kompresiju podataka.[1]
Biografija
[uredi | uredi izvor]Bellard je rođen 1972. u Grenobleu. Studirao je na École Polytechnique, a zatim se 1996. specijalizirao na Télécom Parisu.[2]
U mladosti je napisao LZEXE, kompresor izvršnih datoteka za DOS. Kasnije se usmjerio na sistemski softver i programe niskog nivoa, pri čemu su njegovi projekti često bili zasnovani na malom broju zavisnosti i prenosivom kodu.
Godine 2012. s Franckom Spinellijem osnovao je Amarisoft, francusku kompaniju koja razvija softverska rješenja za 4G i 5G telekomunikacijske sisteme. U kompaniji djeluje kao suosnivač i tehnički direktor.[2]
Softverski projekti
[uredi | uredi izvor]Bellard je 2000. pokrenuo FFmpeg, sistem za snimanje, pretvaranje i strimovanje audio i video sadržaja. Projekat je vodio nekoliko godina, a kasnije je postao jedan od osnovnih alata u obradi multimedije na različitim platformama.[1]
Razvio je i QEMU, generički emulator i virtuelizator koji omogućava pokretanje softvera za jednu računarsku arhitekturu na drugoj. Za rad na QEMU-u i FFmpegu dobio je Google–O'Reilly Open Source Award 2011.[2]
Među njegovim ranijim projektima nalazi se Tiny C Compiler (TCC), mali ali potpun kompajler za C. TCC je povezan i s TCCBOOT-om, eksperimentom u kojem se Linux kernel kompajlira i pokreće iz izvornog koda za manje od 15 sekundi.[1]
Godine 2019. objavio je QuickJS, mali ugradivi JavaScript engine. QuickJS podržava specifikaciju ECMAScripta, može kompajlirati JavaScript izvorni kod u izvršne programe i objavljen je pod MIT licencom.[3]
Bellard je autor i drugih projekata, uključujući JSLinux, TinyEMU, BPG, NNCP, TSAC i Micro QuickJS. Njegova službena stranica navodi i eksperimente u generisanju analognih i digitalnih TV-signala pomoću standardne PC grafičke kartice, kao i softversku baznu stanicu za 4G LTE, 5G NR i NB-IoT.[1]
Matematički rad
[uredi | uredi izvor]U oblasti računanja broja pi, Bellard je poznat po formuli za izračunavanje pojedinačnih heksadecimalnih cifara tog broja, izvedenoj iz porodice algoritama sličnih Bailey–Borwein–Plouffeovoj formuli.
Dana 31. decembra 2009. objavio je da je na jednom desktop računaru izračunao približno 2700 milijardi decimalnih cifara broja pi. Taj rezultat bio je svjetski rekord do 2. augusta 2010, kada su Alexander J. Yee i Shigeru Kondo izračunali pet biliona cifara.[4]
Reference
[uredi | uredi izvor]- 1 2 3 4 "Fabrice Bellard's Home Page". bellard.org. Pristupljeno 9. 6. 2026.
- 1 2 3 "About us". Amarisoft. Pristupljeno 9. 6. 2026.
- ↑ "QuickJS Javascript Engine". bellard.org. Pristupljeno 9. 6. 2026.
- ↑ Fabrice Bellard. "Pi Computation Record". bellard.org. Pristupljeno 9. 6. 2026.
