Q-Kode
Q-kode is 'n gestandaardiseerde stel drieletter-kodes wat elk met die letter "Q" begin. Dit is 'n bedryfssein wat oorspronklik ontwikkel is vir kommersiële radiotelegrafie, en later ook gebruik is vir teleksbedrywighede, radiotelex (RTTY), en stemkommunikasie.
Geskiedenis
[wysig | wysig bron]Die oorspronklike Q-kodes is omstreeks 1909 deur die Britse regering geskep as 'n lys afkortings vir gebruik deur Britse skepe en kusstasies wat deur die Posmeester-Generaal gelisensieer is. Omdat dit kommunikasie tussen radio-operateurs van verskillende tale vergemaklik het, is dit gou internasionaal aanvaar.
Vyf-en-veertig Q-kodes het in 1912 verskyn in die Lys van Afkortings vir gebruik in Radiokommunikasie, geheg aan die Tweede Internasionale Radiotelegrafiekonvensie in Londen (onderteken 5 Julie 1912, van krag 1 Julie 1913).
Meeste Q-kodes wat in 1947 by die Internasionale Telekommunikasiekonvensie in Atlantic City gedefinieer is, word vandag nog gebruik en is gestandaardiseer in die ITU Internasionale Radio-regulasies (ITU-RR).
Gebruik
[wysig | wysig bron]Q-kodes word as 'n vraag of stelling gebruik:
- As vraag: voeg 'n vraagteken by, bv.
QRP?= "Moet ek my seinsterkte verminder?" - As antwoord/stelling:
QRP= "Ja, verminder jou seinsterkte" of "Verminder asseblief jou seinsterkte."
'n Bevestigende of negatiewe betekenis kan aangedui word deur onmiddellik C (ja) of N (nee) na die kode te stuur.
Die letter "Q" het geen amptelike betekenis nie, maar word soms mnemonies as "query" (navraag) beskou, bv. QFE = "query field elevation".
Reekse
[wysig | wysig bron]| Reeks | Toegeken aan |
|---|---|
| QAA–QNZ | ICAO (Lugvaart) |
| QOA–QQZ | Maritieme Mobiele Diens |
| QRA–QUZ | ITU-R (Alle dienste) |
| QVA–QZZ | Nie toegeken nie |
Gewilde kodes
[wysig | wysig bron]Enkele bekende Q-kodes wat vandag nog algemeen gebruik word:
| Kode | Betekenis |
|---|---|
| QRB | Afstand tot stasie |
| QRK | Ontvangsgehalte (1–5) |
| QRL | "Ek is besig" |
| QRM | Kunsmatige interferensie (steurings) |
| QRN | Atmosferiese steurings |
| QRO | Verhoog seinsterkte |
| QRP | Verminder seinsterkte |
| QRZ | Wie roep my? |
| QSL | Ontvangbevestiging |
| QSO | Direkte radioverbinding |
| QTH | Ligging/adres |
| QNH | Lugdrukinstelling vir hoogtemeters (lugvaart) |
Lugvaart
[wysig | wysig bron]'n Stel Q-kodes word in die lugvaart gebruik, veral die wat betrekking het tot hoogtemetings, bv. QNE, QNH en QFE, Hierdie kodes word gebruik in radiotelefoongesprekke met lugverkeerbeheer, waar veiligheid en doeltreffendheid noodsaaklik is.
Amateur- en militêre radio
[wysig | wysig bron]Gestruktureerde Q-kode-gebruik is vandag hoofsaaklik beperk tot amateurradio en militêre Morse-kode (CW) netwerke. Baie militêre organisasies het ook aanvullende kodes aangeneem, soos die Z-kode wat deur die meeste Europese en NAVO-lande gebruik word.
