Moldova

Jamhuri ya Moldova Republica Moldova
Bendera Nembo
Wimbo wa taifa: Limba noastră ("Lugha yetu")
Mji mkuu na mkubwa	Chișinău
Lugha rasmi	Kirumi
Lugha ya taifa	List Kibelarusi Kibulgaria Kigagauz Kijerumani Kiebrania Kipolandi Kirumani Kirusi Kiukreni
Dini (2024)	97.4% Ukristo 1.5% Wasio na dini 0.8% Haijulikani
Uraia	Mmolodova
Serikali	Jamhuri ya bunge la umoja
• Rais	Maia Sandu
• Waziri Mkuu	Alexandru Munteanu
Uundaji
• Ufalme wa Moldavia	1346
• Uhuru kutoka Umoja wa Kisovyeti	27 Agosti 1991
Eneo
• Jumla	km2 33,843
• Maji (asilimia)	1.4%
Idadi ya watu
• Kadirio la 2025	2,381,325
PLT (PPP)	Kadirio la 2026
• Jumla	$48.511 bilioni
• Kwa kila mtu	$20,731
PLT (Kawaida)	Kadirio la 2026
• Jumla	$21.024 bilioni
• Kwa kila mtu	$8,984
HDI (2023)	0.785 juu
Gini (2021)	25.7
Sarafu	Leu ya Moldova
Majira ya saa	UTC+2
Msimbo wa simu	+373
Jina la kikoa	.md

Moldova (jina rasmi: Jamhuri ya Moldova; kwa Kiromania: Republica Moldova) ni nchi isiyo na pwani iliyoko Ulaya ya Mashariki. Imepakana na Romania upande wa magharibi na Ukraini upande wa kaskazini, mashariki, na kusini. Kufikia mwaka 2024, ina idadi ya watu takriban milioni 2.4, na kuifanya kuwa miongoni mwa nchi zenye wakazi wachache zaidi barani Ulaya. Mji wake mkuu na mkubwa zaidi ni Chișinău. Moldova imegawanywa katika wilaya, na maeneo yenye mamlaka ya kujitawala, ikiwemo Gagauzia na eneo lililojitenga la Transnistria. Lugha rasmi ni Kiromania.

Moldova ina historia tajiri na changamano iliyoundwa na nafasi yake kati ya nguvu kubwa za kikanda. Kihistoria ilikuwa sehemu ya Ufalme wa Moldavia, kisha ikaingia chini ya ushawishi wa Dola ya Ottoman kabla ya kuunganishwa na Dola ya Urusi mwanzoni mwa karne ya 19. Baada ya Vita vya Kwanza vya Dunia, iliungana na Romania, lakini mwaka 1940 iliingizwa katika Umoja wa Kisovyeti kama Jamhuri ya Kisovieti ya Moldavia. Moldova ilitangaza uhuru wake mwaka 1991 kufuatia kuvunjika kwa USSR. Tangu wakati huo, imepitia mabadiliko ya kisiasa na kiuchumi, pamoja na mvutano unaohusiana na eneo lililojitenga la Transnistria, ambalo bado haliko chini ya udhibiti wa serikali kuu.

Nchi hii ina uchumi unaoendelea unaotegemea kwa kiasi kikubwa kilimo, usindikaji wa vyakula, na fedha zinazotumwa na raia wanaofanya kazi nje ya nchi. Moldova inajulikana kwa uzalishaji wake wa divai, ambao ni bidhaa muhimu ya kuuza nje na sehemu ya utambulisho wake wa kitamaduni. Katika miaka ya hivi karibuni, serikali imeendeleza mageuzi ya kiuchumi na kuimarisha uhusiano na Umoja wa Ulaya, ikiwemo makubaliano ya biashara na juhudi za kujiunganisha zaidi. Licha ya changamoto kama utegemezi wa nishati kutoka nje, kupungua kwa idadi ya watu, na ukosefu wa utulivu wa kisiasa, Moldova inaendelea kujitahidi kufikia ukuaji wa uchumi, kisasa, na ushirikiano imara wa kimataifa.

Historia

Kwa kiasi kikubwa historia ya Moldova inahusiana na ile ya Romania kwa kuwa ni taifa moja kwa utamaduni, lugha na dini.

Baada ya vita vikuu vya kwanza Moldova ilikuwa sehemu ya Umoja wa Kisovyeti kwa jina la Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kimoldova hadi ilipopata uhuru wake tarehe 27 Agosti 1991.

Demografia

Wakazi ni milioni 3.5 hivi.

Lugha

Lugha rasmi ni Kiromania, ambacho kimetokana hasa na Kilatini. Ni lugha ya kwanza ya 76% ya wakazi wote, ikifuatwa na Kirusi (16%).

Dini

Upande wa dini, 93.34% ni Wakristo Waorthodoksi.

Marejeo

Makala hii kuhusu maeneo ya Ulaya bado ni mbegu. Je unajua kitu kuhusu Moldova kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari.