close
Edukira joan

Milwaukee

Wikipedia, Entziklopedia askea
Milwaukee
first-class city (en) Itzuli
Image
Image Image
Administrazioa
Estatu burujabeImage Ameriketako Estatu Batuak
EstatuaImage Wisconsin
Wisconsineko konderriMilwaukee konderria
AlkateaCavalier Johnson
Izen ofizialaMilwaukee
Posta kodea53201, 53202, 53203 eta 53204
FIPS kodea55-53000
Geografia
Koordenatuak43°03′N 87°57′W / 43.05°N 87.95°W / 43.05; -87.95
Mapa
Image
Azalera250,849328 km²
Altitudea188 m
MugakideakSt. Francis, Cudahy, Oak Creek, Greenfield, West Allis, West Milwaukee (en) Itzuli, Wauwatosa, Butler (en) Itzuli, Menomonee Falls, Mequon, Brown Deer (en) Itzuli, River Hills (en) Itzuli, Glendale, Whitefish Bay (en) Itzuli eta Shorewood (en) Itzuli
Demografia
Biztanleria577.222 (2020ko apirilaren 1a)
Dentsitatea2.301 bizt/km²
Etxebizitzak229.227
Informazio gehigarria
Sorrera1846ko urtarrilaren 31
Telefono aurrizkia414
Hiri senidetuakMulhouse, Tiberiade, Nuevitas (en) Itzuli, Bialystok, Omsk, Schwerin, Galway, Manisa eta Or Yehuda (en) Itzuli
city.milwaukee.gov

Milwakee Wisconsin estatu estatubatuarreko hiririk handiena da, 605.013 biztanlerekin. Halaber, Ameriketako Estatu Batuko 23. hiririk handiena da.

Milwaukee konderriko hiriburua da, baina Milwaukee hiru konderriren barruan kokatzen da aldi berean. Geografikoki, Michigan Lakuaren hego-mendebaldean kokatzen da, Wisconsin estatuko hegoaldean.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 577.222 biztanle zeuden. Batez besteko adina 32,1 urtekoa zen, 31,3 urtekoa gizonezkoen artean eta 32,9 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 25,0 18 urtetik beherakoak ziren eta % 11,5 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 93,2 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 90,1 gizon zeuden adin-talde horretan.[1][2]

BiztanleriaUrtea0100.000200.000300.000400.000500.000600.000700.000800.00018301860189019201950198020102040Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 278.386 gizon, 298.836 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.86
 
85+
 
1.66
0.95
 
80-84
 
1.35
1.52
 
75-79
 
1.96
2.86
 
70-74
 
3.14
4.16
 
65-69
 
4.42
5.20
 
60-64
 
5.35
5.50
 
55-59
 
5.57
5.48
 
50-54
 
5.29
5.40
 
45-49
 
5.39
5.74
 
40-44
 
5.93
6.76
 
35-39
 
6.86
7.91
 
30-34
 
7.96
8.79
 
25-29
 
8.95
8.83
 
20-24
 
8.76
7.96
 
15-19
 
7.40
7.66
 
10-14
 
6.92
7.24
 
5-9
 
6.62
7.18
 
0-4
 
6.45
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[3]

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, udalerrian 577.222 biztanle zeuden. Herritarren % 20,1 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 1]. Ez-hispanoen artean % 40,4 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 32,3[oh 2]; % 47,4 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 37,8; % 6,5 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 5,2; % 4,5 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 3,6; % 0,5 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,4; eta % 0,6 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,5.[oh 3][4]

Arraza/etnia
Etnizitatea
2000
88,0 %
12,0 %
2010
82,7 %
17,3 %
2020
79,9 %
20,1 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
50,0 %
37,3 %
6,1 %
2010
44,8 %
47,4 %
2020
40,4 %
47,4 %
6,5 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 65,5 estatu berean jaiotakoak, % 21,0 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 11,1 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 4] Atzerritarren artean, % 39,7 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 60,3 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Latinoamerikan jaiotakoa zen (% 58,8, biztanleria osoaren % 6,5); ondoren Asian (% 26,0, % 2,9), Afrikan (% 9,4, % 1,0), Europan (% 5,0, % 0,6) eta Ipar Amerikan (% 0,7, % 0,1).[oh 5][5]

Jaioterria eta jatorria
Jaioterria
65,5 %
21,0 %
11,1 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
39,7 %
60,3 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
58,8 %
26,0 %
9,4 %
Latinoamerika Asia Afrika Europa Ipar Amerika Ozeania

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerrian 257.723 etxebizitza zeuden, horietatik % 91,3 okupatuta eta % 8,7 hutsik.[6] Okupatutako etxebizitzen artean, % 39,5 jabeek okupatutakoak ziren eta % 60,5 errentan hartutakoak.[2] Udalerrian 235.410 etxegune zeuden guztira, horietatik % 53,3 familia-etxeguneak ziren eta % 46,7 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 48,1 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 51,9 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 78,1 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 21,9 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[7] Talde-bizilekuetan bizi ziren 15.680 pertsona (biztanleria osoaren % 2,7); horietatik 1.295 zuzentze- eta gazte-egoitzetan eta 9.625 unibertsitateko ikasleen egoitzetan bizi ziren.[6]

257.723etxebizitza
235.410okupatuak
15.680talde-bizilekuetan

Etxebizitzak

92.909
142.501
22.313
Jabetzan (92.909) Alokairuan (142.501) Hutsik (22.313)

Etxegune motak

60.301
15.125
50.054
85.844
24.086
Ezkondutako bikotea (60.301) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (15.125) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (50.054) Bakarrik bizi (85.844) Beste norbaitekin (24.086)

Talde-bizilekuetako biztanleria

1.295
9.625
4.760
Zuzentze- eta gazte-egoitzak (1.295) Unibertsitateko egoitzak (9.625) Beste (4.760)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 85,5k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 27,4k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 9,8k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[8]

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errenta

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeguneen errenta mediana 54.234 $ zen, eta familiena, 64.407 $. Per capita errenta 30.994 $ zen. Biztanleriaren % 22,8 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[9] Etxeguneen artean, % 7,8k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 4,4k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[10]

54.234 $etxegunearen errenta mediana
64.407 $familiaren errenta mediana
30.994 $biztanleko errenta
% 22,8pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 7,8
% 6,2
% 7,9
% 10,0
% 12,4
% 8,5
< 10.000 $ — % 7,8 (18.215) 10.000-14.999 $ — % 6,2 (14.479) 15.000-19.999 $ — % 4,2 (9.743) 20.000-24.999 $ — % 4,8 (11.187) 25.000-29.999 $ — % 4,5 (10.371) 30.000-34.999 $ — % 5,6 (12.939) 35.000-39.999 $ — % 4,2 (9.788) 40.000-44.999 $ — % 4,8 (11.230) 45.000-49.999 $ — % 4,4 (10.241) 50.000-59.999 $ — % 7,9 (18.424) 60.000-74.999 $ — % 10,0 (23.328) 75.000-99.999 $ — % 12,4 (28.771) 100.000-124.999 $ — % 8,5 (19.684) 125.000-149.999 $ — % 4,9 (11.303) 150.000-199.999 $ — % 5,4 (12.637) ≥ 200.000 $ — % 4,4 (10.180)

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Menominee, Fox, Mascouten, Sauk, Potawatomi, Ojibwe eta Ho-Chunk amerindiar tribuak bizi ziren ingurune hauetan, izan ere hiriaren izena jatorrizko herri horietako baten hizkuntzatik dator.

Lehenengo europarrak iristen frantziar misiolari eta merkatariak izan ziren, XVII. eta XVIII. mendeetan. Hain zuzen ere, Alexis Laframboise frantziar kanadarra izan zen 1785ean lehendabiziko kokalekua ezartzen, postu komertzial moduan. Hiri moduan 1846an sortu zuten, aurretik zeuden Juneautown and Kilbourntown herriak batuta, eta Solomon Juneau lehenengo alkate izendatu zuten. Urte horietan alemaniar etorkin ugari heldu zen hirira, baita hurrengo hamarkadetan ere, alemaniar estatuetan 1848an piztutako iraultzatik ihesean. Besteak beste, hortik abiatu zen hiriko tradizioa garagardogintzan, adibidez Miller enpresa 1855ean sortu zutelarik. Bestela, Poloniar komunitatea ere aipatzeko modukoa da, garai hartan ere etorritakoa.

1903an Harley-Davidson motorren enpresa ezaguna sortu zuten, eta ordukoak dira lehenengo modeloak. XX. mendearen lehenengo erdialde hartan ere, politika mailan, alderdi sozialista estatubatuarrak Milwaukeen boto kopuru handiena lortu zuen, herrialde osoko hiri handien artean. Izan ere, ideologia horretako hiru alkate eduki izan zituen: Emil Seidel (1910–1912), Daniel Hoan (1916–1940) eta Frank Zeidler (1948–1960). Aipatzekoak dira halaber 1947ko lurrikara eta 2010eko uholdeak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  Image   Datu klimatikoak (Milwaukeeko General Mitchell aireportua, 1981-2010)   Image  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 19 20 28 33 34 40 41 39 37 32 25 20 41
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) -2 0 6 12 18 24 27 26 22 15 8 0 13
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -9 -7 -2 3 8 14 18 17 13 6 0 -7 4.5
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -32 -32 -23 -11 -4 1 4 6 -2 -8 -26 -30 -32
Pilatutako prezipitazioa (mm) 45 42 58 90 86 99 93 101 81 67 69 52 883
Prezipitazio egunak (≥ 0.01 in) 11.4 9.7 11.4 12.1 11.4 10.4 9.8 9.5 8.8 10.0 11.3 10.9 126.7
Elur egunak (≥ 0.1 in) 9.8 7.5 1.6 0.4 0 0 0 0 0 0.3 2.5 7.8 29.9
Eguzki orduak 139.5 152.6 186.0 213.0 275.9 303.0 339.4 282.1 216.0 186.7 150.0 115.4 2559.6
Iturria: [11]

Kirolak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Milwaukee Bucks hiriko saskibaloi talde profesionala da, NBAn aritzen dena alegia. Bestela, beisbol liga nagusian jarduten duen taldea ere badago hiri honetan, Milwaukee Brewers alegia.

Ekonokia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiri hau Harley-Davidson motozikleta ospetsuen sorlekua da.

Hiri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Milwaukee ondorengo hiriekin senidetuta dago:

Milwaukeetar ospetsuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Hispano edo latinoek edozein arrazatakoak izan daitezke.
  2. ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta daude, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazakoak izan daitezke.
  3. ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
  4. ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
  5. ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, udalerriko biztanleria osoaren gainean.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  2. 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  3. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  4. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  5. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  6. 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  8. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  9. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  10. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  11. ↑ http://www1.ncdc.noaa.gov/pub/data/normals/1981-2010/products/station/USW00014839.normals.txt NOAA

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Milwaukee&oldid=11560005"(e)tik eskuratuta