close
Edukira joan

Bron

Wikipedia, Entziklopedia askea
Bron
Bron
Frantziako udalerria
Image
Image
Administrazioa
Estatu burujabeImage Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
EskualdeaImage Auvernia-Rodano-Alpeak
Territorial collectivity of France with special statusLyongo Metropolia
AlkateaJérémie Bréaud (en) Itzuli
Izen ofizialaBron
Jatorrizko izenaBron
Posta kodea69500
Geografia
Koordenatuak45°44′19″N 4°54′47″E / 45.7386°N 4.9131°E / 45.7386; 4.9131
Mapa
Image
Azalera10,3 km²
Altitudea210 m, 183 m, 221 m eta 197 m
MugakideakVaulx-en-Velin, Vénissieux, Villeurbanne, Chassieu, Saint-Priest eta Lyon
Demografia
Biztanleria42.982 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 22.337 (%52,1) (%47,9) 20.513 alt_right
Dentsitatea4.173 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakGrimma eta Cumbernauld
Matrikula69
ville-bron.fr

Bron Frantziako udalerria da, Lyongo Metropolian dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 42.982 biztanle zituen 10,3 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Vaulx-en-Velin, Vénissieux, Villeurbanne, Chassieu, Saint-Priest eta Lyon.

Mapa
Bron eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
BronBron
Població amb 138151 habitants (2000)Villeurbanne (4,1 km)
Població amb 56935 habitants (2000)Vénissieux (4,5 km)
Població amb 40917 habitants (2000)Saint-Priest (4,8 km)
Població amb 9371 habitants (2000)Chassieu (5,1 km)
Població amb 16964 habitants (2000)Saint-Fons (5,1 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinentalaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Borgoina eta Saonako haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi ona (1900 ordu/urte), uda beroa (18,5 °C); aire lehorra udaberrian eta udan, haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,1 °C-koa da, 18,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 833 mm-koa da, urtarrilean 0,9 euri-egun eta uztailean 6,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 820,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,4 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -24,6 °C-koa da, 1938ko abenduaren 22an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea010.00020.00030.00040.00050.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 20.513 gizon, 22.337 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.18
 
95+
 
0.51
0.63
 
90-94
 
1.34
1.56
 
85-89
 
2.16
2.33
 
80-84
 
2.98
3.38
 
75-79
 
3.45
4.06
 
70-74
 
4.47
3.65
 
65-69
 
4.56
4.81
 
60-64
 
5.03
5.38
 
55-59
 
5.69
6.13
 
50-54
 
5.50
5.83
 
45-49
 
5.48
6.48
 
40-44
 
6.44
6.27
 
35-39
 
6.70
6.34
 
30-34
 
5.70
6.25
 
25-29
 
5.88
9.46
 
20-24
 
8.46
7.61
 
15-19
 
7.56
6.73
 
10-14
 
6.08
6.49
 
5-9
 
5.97
6.44
 
0-4
 
6.06
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Bron udalerrian 40.812 biztanle zeuden eta 18.430 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,21 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 41,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

40.812biztanle
18.430elkarbizitza-unitate
2,21lagun elkarbizitza-unitateko
10.328familia
Udalerria
% 25
% 21
% 10
% 41
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 10.328 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (4.633). Guraso bakarreko 1.864 familietatik 1.559etan ama zen guraso bakarra. 4.612 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 2.097k seme-alaba bakarra zuten etxean, 2.112k bi, eta 1.505k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 4.633 bikoteetatik 406tan (% 8,8) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

3.831
4.633
1.864
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean4.612
Seme-alaba bat2.097
Bi seme-alaba2.112
Hiru seme-alaba1.029
Lau edo gehiago476

15 urte edo gehiago zituzten 35.049 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 14,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 41,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 68,3). 80 urte edo gehiagoko 2.544 biztanleetatik 2.283 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 261 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 14
25-39% 18
40-54% 15
55-64% 24
65-79% 35
80 +% 42
Bikotean bizi da
15-24% 11
25-39% 60
40-54% 68
55-64% 62
65-79% 57
80 +% 43

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 39,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 12,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,2 izatezko bikotean eta % 4,4 PACS bidez lotuta). % 34,7 ezkongabeak ziren, % 5,7 alargunak eta % 7,4 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 39,6
Ezkongabea% 34,7
Izatezko bikotean% 8,2
Dibortziatuta% 7,4
Alarguna% 5,7
PACS bidez lotuta% 4,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 26,3), erdi-mailako lanbideak (% 17,2), goi-mailako langileak (% 16,1), enplegatuak (% 15,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 26,3) Rodano departamenduko batez bestekoaren (% 24,7) gainetik dago. 4 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona.[9]

Udalerria
% 16
% 17
% 15
% 12
% 26
% 8
Rodano
% 20
% 17
% 15
% 11
% 25
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 20.167 etxebizitza zeuden. Horietatik 18.472 egoitza nagusi ziren, 332 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 1.363 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (16.698), etxeak baino gehiago (3.308). Egoitza nagusietatik 8.488 beren jabearen bizilekuak ziren, 9.643 alokairuan zeuden, 4.042 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 341 doan lagata.[10]

20.167etxebizitza
18.472egoitza nagusi
3.308etxe
16.698apartamentu

Etxebizitza multzoa

18.472
Egoitza nagusia (18.472)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (332)Hutsik (1.363)

Etxe mota

3.308
16.698
Etxea (3.308)Apartamentua (16.698)

Jabetza egoera

8.488
9.643
4.042
Jabeak (8.488)Alokairuan (9.643)HLM (4.042)Doan lagata (341)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (6.547).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik300
1919-19451.013
1946-19706.547
1971-19904.159
1991-20052.471
2006-20203.641

Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (5.335). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (12.883 etxebizitzatan). 11.739 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 9.747 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 4.451tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1.734
2 gela2.936
3 gela5.335
4 gela4.768
5 gela edo gehiago3.700

Berogailu mota

12.883
4.446
Gas sarea (12.883)Fuel-olioa (754)Elektrizitatea (4.446)Gas botila (62)Bestelakoak (327)

Aparkalekua eta ibilgailuak

11.739aparkalekua
9.747ibilgailu 1
4.451ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 27.358 biztanleetatik 20.058 aktibo ziren (% 73,3), horietako 17.521 lanean (% 64,0) eta 2.537 langabezian (aktiboen % 12,6).

27.35815-64 urteko biztanle
% 73,3aktibo
% 64,0lanean
% 12,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 47,6
25-54 urte% 86,3
55-64 urte% 68,2
Gizonak% 77,8
Emakumeak% 69,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 24,7
BEPC, brebeta% 24,9
CAP-BEP% 15,0
Batxilergoa% 14,1
Goi-mailako +2% 7,5
Goi-mailako +3/4% 10,1
Goi-mailako +5% 6,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

7.300 ez-aktibotik 3.504 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 48,0), 850 erretiraturik zeuden (% 11,6) eta 2.946 bestelako ez-aktibo ziren (% 40,4).

Ez-aktiboak

% 48
% 12
% 40
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 26
% 29
% 24
% 15
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 26.400 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 17.521 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

26.400enplegu udalerrian
% 92,4soldatapeko
% 7,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.530 eurokoa zen, eta biztanleen % 22 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.530 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.500 €
% 22,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 16,3

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 1.954 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 20 janari enpresak ziren, 15 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 4 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 57 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 228 eraikuntza enpresak ziren, 457 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 91 garraio enpresak ziren, 97 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 65 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 117 finantziazio enpresak ziren, 93 higiezinen enpresak ziren, 317 zerbitzu enpresak ziren, 298 administrazio publikoko enpresak ziren eta 92 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 420 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 2 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 1 lan bilaketa bulegoa, 2 posta bulegoak, 20 banku bulegoak, 3 funerariak, 37 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 5 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 3 ibilgailuen alokairu bulegoak, 14 autoeskolak, 13 igeltseroak, 74 margolariak, 25 zurginak, 27 iturginak, 27 argiketariak, 11 eraikuntza enpresak, 36 ile apaindegiak, 6 albaitariak, 13 aldi baterako lan enpresak, 57 jatetxeak, 32 higiezinen agentziak, 5 tintoreriak eta 6 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 120 establezimendu komertzialetatik, 4 supermerkatuak, 3 brikolaje denda handika, 4 120 m2 baino gehiagoko dendak, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 20 okindegiak, 15 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 10 liburu dendak, 16 arropa dendak, 4 etxerako tresna dendak, 6 zapata-dendak, 5 elektrotresna dendak, 5 altzari dendak, 6 kirol-dendak, 4 drogeria, 2 lurrin-dendak, 4 bitxi-dendak eta 9 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Bron udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 3 tratamendu laburretarako ospitale, 2 iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale, 5 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 16 botika eta 4 anbulantzia zegoen.

2009an 10 haur-eskola eta 12 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Bron udalerrian 3 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 1hezkuntza orokorreko lizeoa eta 2 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.385 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 1.414 eta lizeo teknologikoetan 1.039.

Bron udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.5 Unibertsitate zentroak zeuden, horietatik 2 Unibertsitate mailako formakuntza eta ikerketa unitateak ziren, 1 unibertsitate-insituto bat eta 2 bestelako goi-mailako ikasketa zentroak ziren.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1920ko irailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Lyon-Bron », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Bron&oldid=11329903"(e)tik eskuratuta