close
Saltu al enhavo

Sentimentalismo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Sentimentalismo
literatura movado
literatura termino Redakti la valoron en Wikidata
Image
Image
vdr

Kiel literatura maniero, sentimentalismo[1]sentimentismo, la praktiko esti sentimentala, kaj tiel tendenci al igi emociojn kaj sentojn la bazo de la agoj kaj reagoj de persono, kontraste al racio, [2] estis revenanta aspekto de monda literaturo. Sentimentalismo inkluzivas diversajn aspektojn en literaturo, kiel ekzemple sentimentala poezio, la sentimentala romano, kaj la germana sentimentala muzika movado, Empfindsamkeit. Eŭropa literatura sentimentalismo ekestis dum la Klerismo, parte kiel respondo al sentimentalismo en filozofio. En 18-jarcenta Anglio, la sentimentala romano estis grava literatura ĝenro. La ĝenro disvolviĝis en Anglio inter 1730 ĝis 1780 dum la tempo de alta klerismo, de kie ĝi disvastiĝis al aliaj eŭropaj literaturoj. [3] Ĝia filozofia bazo ĉefe venis de Anthony Ashley Cooper, 3-a Grafo de Shaftesbury, lernanto de John Locke. [4]

Laŭ la sentimentala movado, troa emocio ne estas difekto en la persono, kiu spertas ĝin, sed prefere distingas lin/ŝin kiel moralan individuon. Sentimentismo kontraŭis la emfazon de publika vivo en absolutismo per emfazo de privata vivo. Komencante per religie motivita kompato, ĝi baldaŭ vastiĝis por inkluzivi aliajn emociojn. La motivo de sensuala amo, ekzemple, jam ne estis komprenata kiel detrua pasio (vanitas), sed male kiel la fundamento de sociaj institucioj, kiel en la verko de Antoine Houdar de la Motte. En serioza opero (tragédie lyriqueopera seria), sukcesa amo fariĝis simbolo de sukcesa unio de ŝtatoj. Legado ankaŭ fariĝis socie akceptebla, kaj la romano estis signife plialtigita en statuso kiel literatura ĝenro kompare kun dramo.

Referencoj

[redakti | redakti fonton]
  1. De PIV "sentimental2a 1 Havanta aŭ afektanta romanecan sentemon: mi adoras palajn vizaĝojn k sentimentalajn okulojn ĉe la virinoj Z. 2 Rilata al tia sentemo: ne el logikaj, sed el sentimentalaj motivoj. sentimentaleco. Eco de iu, io sentimentala: mi malamas la sentimentalecon de la malnovaj romanoj.
  2. "sentimentalism, n.", Oxford English Dictionary
  3. Dragiša Živković. (1971) Živan Milisavac: Jugoslovenski književni leksikon ({{[[Ŝablono:{{{1}}}|{{{1}}}]]}}). Novi Sad: Matica srpska.
  4. John Locke - Association with Shaftesbury (angle). Alirita 2019-12-12 .